In dit artikel informatie over de kerkgenootschappen die actief zijn in de stad Hulst
Rooms Katholieke Kerk
Rond 1200 is een eerste kerk gebouwd op de plek waar nu de Sint Willibrordusbasiliek staat, die grotendeels dateert uit de 15e eeuw. In 1468 werd het gebouw getroffen door een grote brand die ook de toren aantastte. In 1562 ontstond opnieuw brand, waardoor de toren geheel werd verwoest, terwijl ook een deel van de kerk schade opliep. Het beleg van Hulst ging gepaard met zware beschietingen. De toren werd zo waar verminkt dat deze moest worden afgebroken.
In 1600 volgde herbouw, maar in 1663 sloeg het noodlot opnieuw toe. Een brand verwoestte de toren en een deel van de kerk. De toren werd kort daarop opnieuw herbouwd. Vervolgens trad verval op, waarna hij in 1724 opnieuw is vervangen. De geschiedenis herhaalt zich in 1876. Deze keer werd de toren getroffen door de bliksem en brandde af. Na herstel door Pierre Cuypers volgde in 1944 nieuwe rampspoed. De toren werd toen geheel verwoest bij de beschietingen rond de bevrijding. In 1957 is de huidige in moderne stijl uitgevoerde toren verrezen. Zeer in het oog springend is de betonnen bekroning. De rampen die de kerk de eeuwen door troffen zijn verbeeld in de gebrandschilderde ramen.
De kerk is een kruisbasiliek. Dat wil zeggen dat het gebouw een kruisvorm heeft. De paus bepaalt welke kerkgebouwen basiliek mogen heten. Het gaat dan altijd om kerken die een bijzondere rol speelden in de geschiedenis of van belang zijn als bedevaartscentrum. De Willibrorduskerk kreeg in 1935 de status van basiliek, na het afronden van de restauratie die ter hand werd genomen na het vertrek van de protestanten uit het gebouw.
De kerk is opgebouwd uit ledesteen, welke een lichtgele kleur heeft. De naam voert terug op het Oost-Vlaamse dorp Lede, waaruit deze natuursteen afkomstig is. Het koor van de kerk is toegerust met een omgang en drie straalkapellen. De laatste term duidt op kapellen aan de buitenkant van het koor, ofwel bij de absis (koorafsluiting), die als het ware een stralenkrans vormen.
De verovering van Hulst door Frederik Hendrik in 1645 betekende dat de katholieken geen openbare godsdienstoefeningen meer in de stad mochten houden. De kerk ging over in handen van de protestantse minderheid en de katholieken weken uit naar het Belgische De Klinge.
Overigens mochten de katholieke Hulstenaars niet zo maar naar Clinge zo blijkt uit de archieven van de Sint Willibrordparochie, die berusten bij het Gemeentearchief Hulst: ,,Op verzoek van de militaire gouverneur die zich ergerde dat de katholieken op zondagochtend door de straten van de stad naar De Klinge gingen, werd in 1651 een weg om de vesting heen aangelegd zodat de “paepsgezinden” op een minder opvallende manier ter kerke konden gaan via deze “paepenwegh”. De kosten moesten door de katholieken zelf worden betaald in de vorm van een tolheffing. Als ze voortaan ‘s zondags naar De Klinge zouden gaan, moesten ze bij het passeren van de Gentse poort telkens een halve (later een hele) stuiver betalen.”
Uit het kerkelijke archief blijkt ook dat In de tweede helft van de 17e eeuw heimelijk diensten werden gehouden in een schuur van Manen Marchand in de Potterstraat. Eén keer deed de magistraat een inval en één keer stootte zij bij toeval op een daar geheel als katholieke kerk ingerichte schuur. De inventaris werd toen in beslag genomen.
De magistraat gaf in 1689 echter verlof tot vrije uitoefening van de katholieke religie mits de gelovigen de stuiver aan de Gentse poort, nu in de vorm van een vaste belasting, bleven betalen. In die tijd zal men een vaste schuilkerk hebben betrokken in de Overdamstraat. De parochie huurde dit gebouw, een schuur, van Piet Houwe. Uit de oudste kerkrekening (1691-1703) blijkt dat de schuur dienst deed als een volledige parochiekerk. Men hoefde niet meer naar De Klinge.
Aan de schuilkerkperiode kwam een einde toen de Willibrorduskerk in 1806 op last van Napoleon is teruggegeven aan de katholieken, mits de protestanten een deel mochten blijven gebruiken. Daarom werd een scheidingswand opgericht op de grens van koor en schip. De katholieken gebruikten het koor en de protestanten gingen ’s zondags het ruime schip in. Dat correspondeerde zeker niet met de plaatselijke verhoudingen. Van de 2400 inwoners die Hulst telde rond 1840 waren er namelijk ruim 2100 rooms en 280 hervormd.
In 1929 volgde het vertrek van de protestanten uit de basiliek. Zij kregen in ruil daarvoor 120.000 gulden mee van de katholieken, waarmee ze hun nieuwe kerk bouwden aan de Houtmarkt. Aan dit en andere belangwekkende feiten uit de geschiedenis van de kerk herinnert een bronzen plaquette met de volgende tekst: ,,In liefde gebouwd 1200-1534. In droefheid verlaten 4 Nov 1645 – 6 april 1807. Als simultaankerk 1807-1931. Met vreugde herkocht 25 Oct 1929. In dankbaarheid geconsacr. 31 mei 1933. In luister hersteld en voltooid 1931-1935. Tot basiliek verheven 22 Juni 1935. In liefde heropend 24 Oct 1935. Blijft deze kerk v St Willobrod. De glorie van dit volk.’’
In 1999 is de basiliek gerestaureerd. De kerk is in 2009 tijdens een door de NCRV opgezette verkiezing, door een vakjury aangewezen als mooiste van Nederland. Volgens het juryrapport is het een monument met sporen uit verschillende tijden. Dat uit zich bijvoorbeeld in de moderne torenspits. ‘De basiliek in Hulst toon op een fraaie manier de gelaagdheid van de geschiedenis’. De kijkers verkozen de kerk van Bant in de Noordoostpolder als mooiste, maar dat had alles te maken met een actie van de GeenStijl. Deze website had zijn ‘reaguurders’ opgeroepen om massaal op die kerk te stemmen. De uitverkiezing van de kerk in Hulst betekende dat de Oostkerk in Middelburg, ook lang een kanshebber, het moest afleggen.
Vieringen zaterdag 19.00 en zondag 10.30 uur. Op woensdagen om 19.00 uur eucharistievieringen.
klik hier voor aanvullende informatie
Klik hier voor informatie over kerkorgel
PKN
Nadat de protestanten de basiliek in 1929 verlieten bouwden ze een eigen bedehuis, schuin 
tegenover de basiliek. Ze namen uit de Willibrordus de preekstoel mee. De gemeente vormt samen met die van Kloosterzande de Protestantse Gemeente Oosthoek.
Diensten om 10 uur, afwisselend in Hulst en Kloosterzande. Predikant is ds. P.J.H.J. Overduin.
Klik hier voor informatie over kerkorgel
Interieur protestantse kerk
Christengemeente
Deze gemeente komt samen in gemeenschapscentrum Den Dullaert aan de Sportlaan 24.
Diensten om 10.30 uur. Pastors zijn Arnold en Marianne Verbist.
Alweer een prachtig artikel met heel mooie foto’s. Ik lees Uw blog altijd met veel genoegen. In afwachting van het vervolg! waarmee ik U veel succes wens!!