In een van de meeste schilderachtige hoeken van Zeeland ligt het Nederlandse deel van het dorp Overslag, dat een tweeling vormt met het deel in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De sfeer hier heeft weinig gemeen met de delen van Zeeland boven de Westerschelde. Hier ben je in Vlaanderen. Rond Overslag heerst meestal een weldadige stilte. De omgeving vormt een paradijs voor fietstoeristen.
De inwoners van het Nederlandse deel van het grensdorp Overslag gingen altijd ter kerke in het Belgische deel. Door Overslag liep voorheen een kreek waarover scheepvaart mogelijk was tussen de Westerschelde en Gent. De naam herinnert aan het feit dat hier goederen werden overgeslagen. De katholieke inwoners kerkten vanouds in het Oost-Vlaamse deel van dit dorp. Daar staat de in 1712 voltooide Onze Lieve Vrouw Geboortekerk.
Bijzonder zijn in Overslag ook de grenspalen, waaronder een die eraan herinnert dat Overslag lag in een gebied dat behoorde tot de Oostenrijkse Nederlanden.
Tot het dorp in 1970 overging naar de gemeente Axel was Overslag enige tijd de kleinste gemeente van Nederland. Bij verkiezingen voor de Tweede Kamer werd Overslag dan even het centrum van de wereld omdat de uitslagen van het dorp vrij snel binnenkwamen. Zo was het bij de stembusgang van 1967 even nationaal nieuws dat de Katholieke Volks Partij (KVP) in Overslag een opdoffer had gekregen. Later op de avond bleek dat de partij in de Tweede Kamer terugviel van 50 naar 42 zetels.
Tegenwoordig valt het Nederlandse deel van het dorp onder de gemeente Terneuzen. Het telde 240 inwoners per 1 januari 2011.
Landsgrens in dorp Overslag
Kerkgeschiedenis
De overwegend katholieke inwoners kerkten vanouds in het Oost-Vlaamse deel van dit 
dorp. Daar staat de in 1712 voltooide Onze Lieve Vrouw Geboortekerk. Het karakteristieke bedehuis ligt aan het Omer van Puyveldeplein. Bijzonder is de muur rond het kerkhof met fraaie kruiswegstaties.
Kruiswegstatie rond begraafplaats
Wordt aan organisten zelden eer betoond door het oprichten van stenen herinneringen, in Overslag is dat wel het geval met Omer van Puyvelde (1912-1980). Niet alleen het kerkplein is naar hem vernoemd, er staat ook een borstbeeld van de in Overslag geboren musicus die van 1936 tot aan zijn dood het orgel bespeelde van de Sint Pieterskerk in Gent. Van Puyvelde was ook nog componist, koordirigent en directeur van de muziekschool Ledeberg (Gent).
De gehuchten van Overslag
Bij de voormalige gemeente Overslag behoorden ook de gehuchten Berdele Gebuurte, Botekoe, Roode Sluis en Varempé. Bontekoe ligt ten oosten van Zuiddorpe en bestaat voornamelijk uit boerderijen. Dat geldt ook voor Varempé. Dat ligt ten noorden van Overslag.
Gebuurte
Het straatgehucht (Berdele) Gebuurte, dat westelijk aanpaalt aan de dorpskom, loopt vrijwel parallel met de grens .Ten noorden van de weg staat een bijzonder fraaie molenromp. De molen dateert uit 1859. In 1925 is het monument onttakeld. Dat wil zeggen dat kap en molen toen zijn verwijderd. De romp is echter goed geconserveerd en geniet bescherming als Rijksmonument. Bij de stellingmolen stond vroeger ook nog een rosmolen, ofwel een door paardenkracht aangedreven molen.
Op de voorgrond rechts de fundamenten en muurresten van de rosmolen
Roode Sluis
Dit gehucht ligt in het oostelijke einde vand e voormalige gemeente Overslag. Roode Sluis vormde het decor van de geflopte speelfilm De Zwarte Ruiter die was geregisseerd door Wim Verstappen. Daarin staan in de jaren vijftig van de 20e eeuw twee voormalige vrienden uit het verzet tegen over elkaar, namelijk Fons de Ruiter, alias De Zwarte Ruiter (Hugo Metsers) en Rinus IJzerman (Rijk de Gooyer. Fons verdient zijn brood als botersmokkelaar terwijl zijn opponent als douanier werkzaam is. Dat lijdt tot een kat-en-muisspel, De film zit vol achtervolgingen, alle gefilmd in de grensstreek van Zeeuws- en Oost-Vlaanderen.
Hieronder foto’s van Roode Sluis
